In het Groningse Hellum staat de meest energiezuinige melkveehouderij van Europa. Alhoewel de boerderij midden op het aardgasveld van Slochteren ligt, zit er sinds kort een slot op de gaskraan. De twee windmolens leveren zoveel energie op dat zelfs het dorp ervan kan meeprofiteren. Volgens melkveehouder Jan Pieter van Tilburg is iedere melkveehouder in staat om hetzelfde te doen. “Energiebesparing is de makkelijkste manier om de broeikasgassen omlaag te krijgen”, aldus Van Tilburg. Wie niets doet, is bovendien een dief van zijn eigen portemonnee.

Je ‘boerenverstand’ gebruiken, niet alles aannemen wat anderen zeggen en meten wat er op je bedrijf gebeurt. Dat zijn volgens Van Tilburg de belangrijkste ingrediënten om van energiebesparing een succes te maken. In totaal investeerde hij zo’n 80.000 euro om de energierekening omlaag te krijgen. Met een jaarlijkse besparing van 10.000 euro is dat binnen acht jaar terugverdiend. “Daarna gaat het geld opleveren”, aldus Van Tilburg. Voor hemzelf lag het omslagpunt al eerder omdat hij als ‘proefkonijn’ her en der subsidie kreeg. “In het energiewereldje zitten heel veel subsidies dus dat is interessant om te onderzoeken.”

Vacuümpomp

Melkveehouders die hun dak vol leggen met zonnepanelen, beginnen volgens Van Tilburg eigenlijk aan de verkeerde kant. “Dat is een laatste optie. Ga eerst kijken hoe je minder energie kunt gebruiken voordat je het gaat opwekken. Begin gewoon met het invullen van de energiescan.” Een gemakkelijk voorbeeld is de vacuümpomp, die vaak veel zwaarder is dan noodzakelijk. Maar ook door leidingen te isoleren en kritisch te kijken naar de verlichting is er al snel veel winst te behalen. Van Tilburg ging nog een stap verder door de warmte die bij het melken vrijkomt te gebruiken om zijn hele huis te verwarmen. Dat kostte een flinke duit en was in het begin wel even wennen. Maar in combinatie met de beide windmolens op het erf is zijn bedrijf nu wel bijna volledig energieneutraal. “De tweede windmolen hebben we eigenlijk niet nodig maar levert energie op voor onze buren. Zo versterken we ook de band tussen boeren en burgers. Dat is gewoon leuk.”

‘De boer op met Erben’

De tweede aflevering van ‘De boer op met Erben’ is via YouTube te bekijken. In de eerste aflevering kwamen Europarlementariër en melkveehouder Jan Huitema en Gerco Wennemars – de broer van Erben en melkveehouder in Dalfsen – aan het woord. Volgende week gaat Erben langs bij de melkveehouders Arnold en Gijs van Schriek (Netterden) en bij Frank Post (Nieuweroord). ‘De boer op met Erben’ is gemaakt in opdracht van de Duurzame Zuivelketen, het samenwerkingsverband van LTO Nederland en de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) op het gebied van duurzaamheid. Deze serie is bedoeld om melkveehouders te stimuleren om ook in hun eigen bedrijf met klimaat aan de slag te gaan.