De Nederlandse zuivelketen heeft haar behoefte aan soja in 2015 volledig afgedekt met de aankoop van certificaten voor verantwoorde soja. Diervoerbedrijven kochten vorig jaar voor ruim 822.000 ton RTRS-certificaten aan, blijkt uit gegevens van de Nederlandse Diervoederindustrie (Nevedi). Daarmee heeft de zuivelketen haar doelstelling voor 100% verantwoorde soja in 2015 behaald. De Nederlandse zuivelketen is de eerste sector ter wereld die haar volledige sojagebruik afdekt met certificaten voor verantwoorde soja. Deze verandering is tot stand gekomen in overleg met Wereld Natuur Fonds (WNF), Solidaridad en Natuur&Milieu.

Verantwoorde soja voldoet aan de criteria van de Round Table on Responsible Soy (RTRS) of gelijkwaardig. Bij de productie van RTRS-soja wordt waardevolle natuur behouden en worden mensenrechten gerespecteerd. De sojateelt gaat wereldwijd gepaard met ontbossing, aantasting van bijzondere natuur, onzorgvuldig gebruik van bestrijdingsmiddelen en het verdrijven van lokale boeren voor grootschalige sojaplantages.

Sandra Mulder, senior-adviseur soja bij het Wereld Natuur Fonds: ”Als WNF zijn wij blij dat de zuivelsector zich heeft gehouden aan de afspraken uit 2011 om over te stappen naar 100% verantwoorde soja. Dat is goed nieuws voor de natuur in Zuid-Amerika, die door uitbreiding van de sojateelt onder druk staat. In de WWF Soy Scorecard die vandaag is gepubliceerd, hebben we onderzocht hoe bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen voor de verduurzaming van hun ketens. Zo zien we dat in Nederland verschillende actieve zuivelspelers een koploperspositie innemen.”

Gert van der Bijl (programmamanager soja bij Solidaridad): “De Nederlandse zuivelsector laat hiermee zien duurzaamheid serieus te nemen en ook internationaal verantwoordelijkheid te nemen”.

Veevoerleveranciers kopen certificaten voor verantwoorde soja
Alleen veevoerleveranciers die certificaten kopen voor verantwoorde soja mogen voer leveren aan Nederlandse melkveehouders. Deze voorwaarde is opgenomen in de leveringsvoorwaarden van de zuivelondernemingen. Veevoerleveranciers moeten zich laten certificeren bij GMP+. Onafhankelijke auditors controleren namens GMP+ of zij voldoende certificaten voor verantwoorde soja hebben gekocht voor hun verkoop aan Nederlandse melkveehouders.

2015 was een overgangsjaar om te komen tot volledige certificering van alle diervoederleveranciers. In overleg met WNF, Solidaridad, Natuur & Milieu en de diervoedersector is besloten om in 2015 een realistische inschatting te maken van de aangekochte en benodigde certificaten voor 100% verantwoorde soja. Nevedi heeft op verzoek van de Duurzame Zuivelketen (NZO en LTO) geïnventariseerd dat in 2015 er 701.695 ton soja is aangekocht door haar leden voor melkveevoer. Op basis van deze inventarisatie is geconcludeerd dat in 2015 voldaan is aan de doelstelling voor 100% verantwoorde soja.

Jaarlijks evalueren overstap op fysieke stroom
Op dit moment dekt de zuivelsector via certificaten af dat er voldoende verantwoorde RTRS-soja wordt geproduceerd voor het sojagebruik van de Nederlandse zuivelsector (‘book and claim’ methode). De zuivelsector heeft de wens om over te stappen naar ‘mass balance’. Dan wordt er fysieke verantwoorde soja gekocht, maar kan de aangekochte hoeveelheid worden gemengd met reguliere soja. De zuivelsector gebruikt relatief veel sojahullen, deze kunnen alleen door herkauwers worden gegeten. Omdat voor een ton verantwoorde sojahullen veel RTRS sojaplanten nodig zijn, is de overstap naar ‘mass balance’ relatief duur. De Nederlandse zuivelsector werkt met Europese zuivelbedrijven samen om de internationale vraag naar RTRS-soja te vergroten. Jaarlijks evalueert een werkgroep met de zuivelsector, maatschappelijke organisaties en de diervoedersector of er voldoende RTRS-soja beschikbaar is om over te stappen van ‘book and claim’ op ‘mass balance’.

Verkennen alternatieve eiwitbronnen
Een andere stap in de verdere verduurzaming van de sector is het stimuleren van de ontwikkeling van alternatieve eiwitbronnen. Zowel de zuivelsector als de diervoedersector onderzoeken toepassingen voor alternatieve eiwitten en verkennen met elkaar de mogelijkheden. Daarbij wordt ook gekeken wat de voor- en nadelen zijn van toepassing. Er vinden bijvoorbeeld proeven plaats naar de ontwikkeling van Europese soja, de eerste ontwikkelingen zijn positief, maar vervolgonderzoek is noodzakelijk om grootschalige toepassing mogelijk te maken.

Koe eet vooral gras, maar ook brokjes met soja
Een koe eet ongeveer 60 kilo voer per dag (55 kilo ruwvoer en 5 kilo krachtvoer). Dit is voornamelijk gras, maar ook ander ruwvoer zoals mais en resten uit de voedingsmiddelenindustrie. Daarnaast krijgen veel koeien krachtvoer, in deze brokjes is vaak mais, citrus, bieten, palmpit, raapschroot en soja verwerkt. Gemiddeld eet een Nederlandse koe 0,75 kilo soja per dag (1,25% van het totale rantsoen).